SİVAS ATATÜRK ve KONGRE MÜZESİ
Sivas'ın Türk tarihinde en önemli rollerinden biri Kurtuluş Savaşı / Millî Mücadele dönemidir.
“CUMHURİYETİN TEMELİNİ BURADA ATTIK” - Kongre binası üzerindeki yazı
1919 yılında 4-11 Eylül tarihlerinde Sivas Kongresi burada toplandı.
Kongrede:
Ulusal direniş hareketleri birleştirildi.
"Vatan bir bütündür, parçalanamaz" ilkesi kabul edildi.
Mustafa Kemal Atatürk liderliğindeki bağımsızlık mücadelesinin temelleri güçlendirildi.
Bugün kongrenin yapıldığı Atatürk ve Kongre Müzesi önemli bir ziyaret noktası.
Ziyaret sırasında özellikle şu bölümler öncelikli:
1. Sivas Kongre Salonu: 4 Eylül 1919'da başlayan kongrenin toplandığı tarihî salon. Millî Mücadele'nin siyasi örgütlenmesi açısından binanın en önemli bölümü.
2. Atatürk'ün Çalışma ve Dinlenme Odası: Sivas'ta bulunduğu dönemde kullandığı odalar. Dönemin mobilyaları ve tarihî düzenlemeleriyle dikkat çekiyor.
3. Heyet-i Temsiliye ile ilgili belgeler: Kongre kararları, yazışmalar, telgraflar ve Millî Mücadele'nin örgütlenmesini gösteren belgeler.
4. İrade-i Milliye Gazetesi ile ilgili sergi: Sivas Kongresi sonrasında, 14 Eylül 1919'da yayımlanmaya başlayan ve Millî Mücadele'nin düşüncelerini kamuoyuna aktaran gazetenin nüshaları ve ilgili belgeler.
5. Kongre delegeleri ve tarihî fotoğraflar: Kongreye katılan temsilcilerin fotoğrafları, biyografileri ve dönemin siyasi koşullarını anlatan belgeler.
Ayrıca kaçırılmaması gereken üç özel bölüm
6. Telgraf Odası: Mustafa Kemal Paşa'nın Millî Mücadele'yi örgütlerken kullandığı haberleşme sistemini ve dönemin telgraf makinesini görebilirsiniz. Sivas Kongresi döneminde telgraf, Millî Mücadele'nin haberleşme ve örgütlenme ağının en temel araçlarından biriydi. Heyet-i Temsiliye'nin Anadolu ile iletişimini sağlayarak millî direnişin koordinasyonunda önemli görev üstlendi.
7. Manda ve Himaye Sorunu Bölümü: Kongre sırasında özellikle Amerikan mandası tartışmalarının ve tam bağımsızlık düşüncesinin nasıl şekillendiğini anlatır. Manda reddedildi! ABD Senatosu'ndan bir inceleme heyeti gönderilmesinin istenmesi kabul edildi. Bu, Amerikan mandasının kabul edilmesi değil, Anadolu'daki koşulların yerinde incelenmesi için yapılan diplomatik bir girişimdi. Bağımsızlıktan ödün vermeden dış yardım alınması ile yabancı bir devletin yönetimi altına girilmesi arasında açık bir ayrım yapıldı.
Eylül 1919'da Sivas'a gelen General James G. Harbord'un heyeti, Sivas Kongresi'nin bu telgrafı üzerine oluşturulmuş değildi; görevlendirilmesi daha önce gerçekleşmişti.
Harbord’un raporu özetle; Millî Mücadele'nin örgütlü ve kararlı gücünü tespit ederken geniş kapsamlı (Anadolu, İstanbul, Rumeli, Kafkasya'yı içeren) Amerikan mandasını bir seçenek olarak önerse de ABD Senatosu, Anadolu’da teşkilatlanan Kurtuluş Savaşı ve Milli Mücadele kararlılığı üzerine 1 Haziran 1920 de manda sorumluluğunu almak istemedi.
8. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti (09 Aralık 1919) Bölümü: Sivaslı kadınların Millî Mücadele'ye örgütlü katılımını belgeleyen yazışmalar ve bildiriler bulunuyor.
İsim | Millî Mücadele'deki rolü |
Melek Reşit Hanım | Cemiyetin kurucusu ve başkanı. Sivas Valisi Reşit Paşa'nın eşi. |
Makbule Hanım | Sivas Yetimler Yurdu müdiresi. Kuruluş toplantılarında etkili konuşmalar yaptı. |
Samiye Tevfik Hanım | Cemiyetin ikinci başkanı ve kurucularından. |
Şefika Kemal Hanım | Kurucu üye ve cemiyetin kâtibi. |
Emine Hanım | Kurucular arasında yer aldı. |
Asiye Ülker | Öğretmen okulu öğrencisiyken yardım toplama çalışmalarına katıldı. |
Münire Hanım | Öğretmen okulu öğrencisi olarak kadınların toplantılarında konuşmalar yaptı. |
Nuriye, Meşhude, Ferruh ve Şerife Hanımlar | Cemiyetin yönetim kadrosunda görev aldılar. |
Bu isimler Atatürk Ansiklopedisi ve akademik araştırmalarda belgelenmekte…
Özel olarak dikkat edilmesi gereken belgeler: Kongre sırasında tutulan ve İsmail Hami Danişmend ile ilişkilendirilen tarihî tutanaklar. Bu belgeler 2008 yılında müzeye kazandırılmış ve günümüz Türkçesine çevrilmiş.
Bu tutanakların en önemli tarihsel katkısı; Sivas Kongresi'nde Amerikan mandasının reddedilmesine giden sürecin, farklı görüşler arasında nasıl şekillendiğini doğrudan inceleme olanağı vermeleri.
Bize Vatanımızı kazandıran, emanet eden başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün, tüm dava arkadaşlarının, tüm şehit ve gazilerimizin ruhları şad olsun !
İligili YouTube videomuzu bu linkten izleyebilirsiniz : https://www.youtube.com/watch?v=iINSl8o1q4M&t=4s
Yorumlar