ARA della REGINA - TARQUINIA
- 6 gün önce
- 2 dakikada okunur
MÖ 400–390 yıllarında, Etrurya'nın en büyük tapınağı Tarquinia'daki Civita platosu üzerine karşısında Tarquinia kenti ve Tiren Denizi olacak şekilde inşa edilmiş. 1800'lerden beri bu yapı "Ara della Regina" (Kraliçe Sunağı) olarak biliniyor. Çünkü Tarquinia Etrüsk kültüründe Abadolu'da olduğu gibi ''kadın ve Ana Tanrıça kültü'' görünür durumda; ve tüm antik eserlerde de kadın ikonografisi ön plana çıkıyor. 25 Mayıs gününü bu kutsal alana ve güzel doğasına ayırmayı planlıyoruz.
Yapı, kazılar sırasında ortaya çıkarılan ve MÖ 570/530 yıllarına tarihlenen iki daha eski (arkaik) tapınağı bünyesinde barındırıyormuş. Bu kazılar, 1982'den beri bölgede çalışan Milano Üniversitesi tarafından yürütülüyor.
Tapınak doğu-güneydoğu yönüne bakacak şekilde inşa edilmişti. Yüksek bir podyum üzerine oturuyor, yaklaşık 71 m. uzunluğunda ve 32 m. genişliğindeydi.
Tepenin en yüksek noktasına büyük bir teras üzerine kurulmuştu ve uzaktan rahatlıkla görülebiliyordu.
Ön cephesinde geniş bir teras bulunuyor, bu teras ortadaki anıtsal merdivenle bölünüyordu.
Planı, Vitruvius'un ''De Architectura'' adlı eserinde tanımladığı Toskana (Etrüsk) tapınağı tipine uygundu. Tapınakta dört sütunlu bir giriş bölümü ve arkasında bir kutsal oda (cella) bulunuyordu. İncelediğimiz kadarıyla günümüze yalnızca sütun kaideleri ve Anadolu İyon-Etrüsk başlıklarının parçaları ve sütun kaideleri ulaşmış. Cella'nın iki yanında ön cepheye açılan geçitler (alae) yer alıyordu. Ahşap çatı, hem koruyucu hem de süsleyici işlev gören renkli mimari terrakottalarla kaplıydı.
Tarquinia Tarkanlar Kenti'nin simgesi olan ünlü - kuyrukları düğümlü - Kanatlı Atlar Rölyefi, tapınağın ön cephesinin sol köşesine yakın bir noktada bulunduğundan, başlangıçta sol kiriş ucunu süslediği düşünülmüş.
Ancak son araştırmalar, yüksek kabartmalı Kanatlı Atlar'ın, çatının orta kısmındaki ana kirişin ucunda yer aldığını ve tapınağın merkezini vurguladığını öne sürmekte. Günümüzde, orijinali Tarquinia'daki bir sonraki ziyaretimiz olan ''Museo Archeologico Nazionale di Tarquinia'' müzesinde sergilenmekte.
Tapınak başta Ana Tanrıça Uni olmak üzere Gök Tanrı Tinia, Bilgelik Tanrıçası Menrva ve kentin diğer koruyucu tanrısal figürlerine adanmıştı.
Anadolu-Etrüsk Bağlantıları
Ara della Regina ile Anadolu arasında antik kent ana tanrıça kutsal alanları arasında önemli paralellikler bulunur:
Yukarı Kent (Akropol) üzerindeki kutsal merkez,
Kent koruyucu ana tanrıça,
Yüksek yer ve dağ kutsallığı,
Anıtsal tören alanları,
Kanatlı kutsal hayvan sembolizmi,
Tapınağın siyasal-dini merkez işlevi,
gibi özellikler bakımından Ara della Regina, Anadolu'nun Hatti-Hitit, Frig, İyonya, Karya, Likya ve Lidya gelenekleriyle şaşırtıcı derecede benzer bir kültürel-inançsal dünya görüşünü yansıtır. Bu nedenle Etrüsk inanç sistemini , Adalar Denizi (Ege) ve Anadolu-Doğu Akdeniz dünyasının bir yansıması olarak değerlendirmek doğru olacaktır.
Ara della Regina'nın yapılandırılması ve Ana Tanrıça kültüne bakıldığında özellikle (MÖ 2000-MÖ 600) tarihleri arasında :
Eskişehir Frig dönemi Gordion-Kibele kutsal alanları,
Manisa Lidya dönemi Sardis Artimu (Artemis) tapınakları,
Antalya-Kaş-Fethiye Likya Patara ve Xanthos-Letoon Leto Ana kutsal alanları,
Bafa-Muğla Karya Atena-Hekate kutsal alanları
Hitit Arinna ve Geç Hitit dönemi Karkamış Kubaba kutsal mimarisi
Anadolu-İzmir-İyonya-Efes Artemis kutsal alanı
Muğla-Datça-Karya Knidos Demeter kutsal alanı
Didim Apollo-Artemis kutsal alanı
ve daha niceleri ile benzer şekilde yüksek podyum üzerine kurulmuş anıtsal bir devlet tapınağı karakteri görülür.
Ana Tanrıça dağların hâkimidir. Kutsal kaya ve yüksek yerlerle ilişkilidir (Dağ ve Kaya Kültü). Tarquinia'da da tapınağın kentin en yüksek noktasına yerleştirilmiş olması dikkat çekicidir. Bu durum "yüksek yer = göğe ve tanrısallığa yakınlık" düşüncesinin ortak Akdeniz-Anadolu mirasına işaret eder.
Bu nedenle birçok bilinçli ziyaretçi Ara della Regina'yı gördüğünde, yukarıda verdiğimiz bilgilerin ışığında, onu Antik Anadolu'nun eski kutsal merkezlerine çok daha yakın bulur.
Ara della Regina ile ilgili YouTube videomuza aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz :
Yorumlar